Κατώφλι

Η εικαστικός

Έφη Σπύρου

στο Αι Λέξεις

IMG_2337A-wb
Έφη Σπύρου (Φωτογραφία @ Δέσποινα Σπύρου)

Με αφορμή τη νέα της έκθεση στο Σπίτι της Κύπρου με τίτλο «PLEXUS», μια από τις λαμπερές παρουσίες στον χώρο της τέχνης και από τις πιο δραστήριες καλλιτέχνιδες, η εικαστικός Έφη Σπύρου προτείνει στο Αι Λέξεις την λέξη κατώφλι. Ας δούμε μια βασική ερμηνεία της εκπληκτικής αυτής λέξης σύμφωνα με το λεξικό.

κατώφλι, ή και κατώφλιο, το
1. ξύλινο ή λίθινο δοκάρι που συνδέει τις πλευρές πόρτας στο κάτω μέρος τους: Κάθεται στο κατώφλι.
2. στάθμη, όριο, κρίσιμο σημείο μετά από το οποίο αρχίζει ή εκδηλώνεται κάτι (α. «το κατώφλι των γηρατειών» β. «κατώφλιο ακουστότητας»)

Η λέξη κατώφλι όμως κάθε άλλο παρά εξαντλείται εδώ. Χρησιμοποιείται σε πάρα πολλές περιπτώσεις όπως και σε διάφορες επιστήμες, όπως στη φυσική, στη βιολογία και στην ψυχολογία, για να υποδηλώσει τον ελάχιστο βαθμό έντασης τον οποίο πρέπει να φτάσουν διάφοροι τύποι φυσικήςχημικής ή ψυχοφυσικής ενέργειας, για να καταστεί δυνατή η εκδήλωση ορισμένων φαινομένων.
Έτσι, υπάρχουν διάφοροι τύποι κατωφλιού, ανάλογοι είτε με τους διάφορους τύπους ερεθισμάτων είτε με τα αποτελέσματά τους. Στην ψυχοφυσική ο όρος κατώφλι υποδηλώνει την ελάχιστη ένταση ερεθίσματος που είναι αναγκαία για να προκληθεί στον άνθρωπο και στα ζώα αντίληψη του ερεθίσματος αυτού. Η ένταση αυτή, που ονομάζεται απόλυτο κατώφλι, αντιστοιχεί προς το όριο που χωρίζει τα αντιληπτά ερεθίσματα (υπεροριακά ή άνω του κατωφλίου) από εκείνα που δεν είναι αντιληπτά (υποοριακά ή κάτω του κατωφλίου). Ένας πολύ αδύνατος ήχος, για παράδειγμα (ώστε να μη γίνεται αντιληπτός), είναι κάτω από το απόλυτο κατώφλι ακουστότητας· ονομάζεται, αντίθετα, διαφορικό κατώφλι η ελάχιστη μεταβολή έντασης που απαιτείται για να κάνει αντιληπτή τη διαφορά ανάμεσα σε δύο ερεθίσματα.
Το μέτρο αξιών των κατωφλιών για κάθε ερέθισμα και αισθητήριο όργανο αναζητήθηκε τον 19o αιώνα από διάφορους επιστήμονες (Βέμπερ, Φέχνερ, Χέκλχολτς, Βουντ κ.ά.στο πλαίσιο των ερευνών για τις σχέσεις μεταξύ των φυσικών μεγεθών των ερεθισμάτων και των ψυχολογικών μεγεθών της αντίληψης. Σήμερα, η έννοια του κατωφλίου αντιστοιχεί όχι τόσο σε σταθερές αξίες όσο σε μια αξία που μπορεί να καθοριστεί μόνο κατά προσέγγιση με στατιστικό τρόπο. Θεωρείται πραγματικά πιθανόν ένα ερέθισμα με ορισμένη ένταση να μπορεί να γίνει αντιληπτό σε συνάρτηση με συμπτωματικούς ή σταθερούς ψυχικούς και φυσιολογικούς συντελεστές, που αντιπροσωπεύουν αιτίες αβεβαιότητας της δεκτικότητας, όπως είναι η ένταση της προσοχής, ο διαφορετικός βαθμός δραστηριοποίησης και λειτουργίας του αισθητήριου οργάνου κ.ά.
Το κατώφλι ονομάζεται και ουδόςΣτη φυσική, κατώφλι χαρακτηρίζεται η ελάχιστη αξία που πρέπει να πάρει ένα μέγεθος (για παράδειγμα, θερμοκρασία,τάση, ηλεκτρισμός, ενέργεια ενός κβάντου) για να προκαλέσει ορισμένα φαινόμενα. Τυπικές διαδικασίες στις οποίες εκδηλώνεται η αξία του κατωφλίου είναι το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, το θερμοηλεκτρικό φαινόμενο και η εκπομπή ακτίνων X.

Όπως θα έχετε καταλάβει ήδη πρόκειται για μια συγκλονιστική λέξη με πολλές προεκτάσεις.

Ποια όμως είναι η νοηματοδοτική ερμηνεία που δίνει η ίδια η καλλιτέχνιδα, μέσα από την ιδιαίτερη δημιουργική της ματιά και μέσα από την προσωπική της εικαστική κοσμοθεωρία που περίτεχνα απεικονίζεται στα έργα της και στις εκπληκτικές και εντυπωσιακές κατασκευές της; Το Αι Λέξεις ζήτησε από την δημιουργό να μας πει δυο λόγια για το δικό της προσωπικό κατώφλι.

Κατώφλι

Μία ευθεία γραμμή 50 εκατοστών χαραγμένη στο χώμα με το δάχτυλο ή γραμμένη στο τσιμέντο με κιμωλία. H γραμμή που όριζε στα παιδικά χρόνια την πόρτα χωρίς αυτήν, το σύνορο του καταφυγίου χωρίς αυτό.
Η κατοχύρωση της αναχώρησης. Η καταγραφή της αντάμωσης.
Το παλλόμενο χώρισμα, το τύμπανο, το Flimmertier, το δονούμενο δέρμα. 
Το infra-slim μεταξύ του καλουπιού και του πρωτότυπου, του αρνητικού και του θετικού. 
Το γεμάτο κενό όπου ξαποσταίνει το πριν και ανασηκώνεται το μετά.
Η παύση ή η ξεχειλωμένη εκδοχή της, η στάση. Αυτή που 
εμπεριέχει την κίνηση γιατί χωρίς αυτήν δεν θα επιβίωνε.
06.12.2015

Ε. Σπύρου

Περισσότερες πληροφορίες για την καλλιτέχνιδα και το έργο της μπορείτε να βρείτε στο http://efispyrou.com/

Ακολουθεί ένα σύντομο βιογραφικό σημείωμα της δημιουργού, φωτογραφίες και πληροφορίες για την καταπληκτική αυτή έκθεση την οποία το Αι Λέξεις σας προτείνει ανεπιφύλακτα.

Η Έφη Σπύρου γεννήθηκε στην Κύπρο. Τα τελευταία είκοσι χρόνια ζει και εργάζεται σε διαφορετικές πόλεις της Ευρώπης, της Αμερικής και της Ασίας. Το 2013 ολοκλήρωσε με διάκριση το Μεταπτυχιακό Εικαστικών Τεχνών της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών Αθήνας, ως υπότροφος του Υπουργείου Παιδείας Κύπρου και του Ιδρύματος Α.Γ Λεβέντη. Κατέχει πτυχίο Ζωγραφικής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών Αθήνας, Master of Arts in Performance and Design, Central St. Martin’s, University of London, ως υπότροφος ΙΚΥ, 2009 και Bachelor of Arts in Mass Media & Communication, University of Indianapolis, 2003. Το 2011 πραγματοποίησε στην Αθήνα την πρώτη ατομική της έκθεση Post Gravity, ενώ από το 2007 η δουλειά της παρουσιάζεται σε ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα, την Κύπρο και το εξωτερικό σε Φεστιβάλ Σύγχρονης Τέχνης (Δημήτρια Φεστιβάλ Σύγχρονης Τέχνης, Θεσσαλονίκη, Biennale:4 Θεσσαλονίκη, Λευκός Πύργος και Τελόγλειο Ίδρυμα, Action Field Kodra, Art Athena) σε Ιδρύματα και σε χώρους τέχνης (Σπίτι της Κύπρου, Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, Αθήνα, Reh Transformer, Βερολίνο, Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Διάτοπος, This is not a gallery, Space Λευκωσία, Γκαλερί Καππάτος, Αθήνα). Έργα της ανήκουν σε ιδιωτικές συλλογές σε Ελλάδα, Κύπρο, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο. Συνεργάστηκε με τον σχεδιαστή μόδας Antonio Marras/Kenzo για την θεματική φωτογράφηση βασισμένη στο γλυπτική εγκατάστασή της «Swings» στο περιοδικό Pop Magazine, Λονδίνο, Τεύχος Spring-Summer 2011, ενώ διατηρεί συνεργασία με το thestimuleye.com/, διαδικτυακό περιοδικό του φωτογράφου Rene Habermacher.

Metamorphoses

SPYROU1-b-
Μetamorphoses, 2014
εγκατάσταση, μεταβλητές διαστάσεις
Λάμπες φθορισμού, ιμάντες πρόσδεσης, σίδερο, χρώμα, σύρμα
9 τμήματα, 92 x 62 x 2,5 εκ . έκαστο
Commission Polyeco Contemporary Art Initiative
Ευγενική παραχώρηση Polyeco

IMG_2140wb

Carpet, 2015

Λάμπες φθορισμού, ιμάντες πρόσδεσης 120 x 40 εκ.

Ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας

Φωτογραφία @ Δέσποινα Σπύρου


Έκθεση στο Σπίτι της Κύπρου

PLEXUS

Πέτρος Μώρης – Μπία Ντάβου – Έφη Σπύρου

Επιμέλεια: Τίνα Πανδή & Σταμάτης Σχιζάκης

Το Σπίτι της Κύπρου, στο πλαίσιο του εικαστικού του προγράμματος, παρουσιάζει την έκθεση PLEXUS Πέτρος Μώρης – Μπία Ντάβου – Έφη Σπύρου σε επιμέλεια Τίνας Πανδή και Σταμάτη Σχιζάκη. Η έκθεση PLEXUS επιχειρεί να φέρει σε διάλογο το έργο τριών καλλιτεχνών από διαφορετικές γενιές με κοινούς καλλιτεχνικούς προβληματισμούς: της Μπίας Ντάβου (γεν. Αθήνα 1932) της Έφης Σπύρου (γεν. Λευκωσία 1976) και του Πέτρου Μώρη (γεν. Λαμία 1986).

Ο τίτλος PLEXUS, παθητική μετοχή της λατινικής λέξης plectere, προέρχεται ετυμολογικά από το αρχαίο ελληνικό πλέκειν και στην αγγλική γλώσσα χρησιμοποιείται ως συνώνυμο του grid (κάνναβος). Με κοινό άξονα την έννοια και την πρακτική του  πλέγματος, η έκθεση συγκεντρώνει έργα που εκτείνονται χρονικά από την δεκαετία του 70 έως σήμερα, διάστημα που σηματοδοτείται από την είσοδο της πληροφορικής στον οικιακό χώρο και την σημερινή συνθήκη όπου η ψηφιακή τεχνολογία έχει εισχωρήσει σε κάθε πεδίο ανθρώπινης δραστηριότητας.

Στην έκθεση θα παρουσιαστούν μεγάλες εγκαταστάσεις, επίτοιχα έργα, μικρές χειρονομίες, προσχέδια, κείμενα, σημειώσεις καθώς και οπτικοακουστικό και έντυπο αρχειακό υλικό, δίνοντας έμφαση στον ανοιχτό και διαδικασιακό χαρακτήρα τόσο των έργων όσο και του ίδιου του σχεδιασμού της. Έτσι, έργα από τις σειρές Πλέγματα,(1967-1970) Κυκλώματα (1973-1975) και Σειραϊκές δομές (1978-1983) της Μπίας Ντάβου, συνυπάρχουν με την εγκατάσταση της Έφης Σπύρου Metamorphoses, (2014) από κυλινδρικούς λαμπτήρες φθορισμού πλεγμένους με ιμάντες και την εγκατάσταση του Πέτρου Μώρη Columns (Time, Brain, Transformation, Skeleton), (2015) που αποτελείται από μεταλλικά πλέγματα και γύψινα αντίγραφα εγχάρακτων ψηφιδωτών και τρισδιάστατων μοντέλων.

Στην καλλιτεχνική πρακτική της Μπίας Ντάβου, του Πέτρου Μώρη και της Έφης Σπύρου, το πλέγμα -ως σύστημα που μεταλλάσσει την ενέργεια σε ύλη, ως οργάνωση επιφάνειας, ως δίκτυο σχέσεων αλλά και ως  υπαρξιακή συνθήκη-  γίνεται το όχημα για τη διερεύνηση της γλώσσας των μαθηματικών και των τεχνολογιών της εποχής τους αλλά και για μια συνεχή κριτική αναθεώρηση των σχέσεων μεταξύ φυσικού και ψηφιακού αντικειμένου, υλικής και άυλης διαδικασίας παραγωγής, χειρωνακτικής και πνευματικής εργασίας. Στο έργο τους, οι πλούσιες μεταμορφώσεις του πλέγματος, από την ψηφίδα παραδοσιακών ψηφιδωτών στο bit, από τον κάνναβο της πόλης στον κάνναβο των pixels, από τα σημεία στο χαρτί μιλιμετρέ στην ύφανση, γίνονται πάντα με τελικό σκοπό να θίγουν πρωταρχικά καλλιτεχνικά και πανανθρώπινα ζητήματα.

Η έκθεση πραγματοποιείται με τη στήριξη των Πολιτιστικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Εταιρείας Φίλων του Κυπριακού Πολιτιστικού Κέντρου «Το Σπίτι της Κύπρου».

Συντονισμός έκθεσης: Μαρία Ραγιά

Σπίτι της Κύπρου

Ξενοφώντος 2Α
105 57 Σύνταγμα
Τ. 210 3734934 
F. 210 3734904
Ε. spiticy@otenet.gr

Η έκθεση «PLEXUS» θα λειτουργήσει από τη Δευτέρα 7 Δεκεμβρίου 2015 έως τις 15 Ιανουαρίου 2016 ως ακολούθως:

7 – 21 Δεκεμβρίου&  4 – 15 Ιανουαρίου Δευτ., Τετ. 10:00 – 18:00| Τρ., Πέμ., Παρ.10:00 – 15:30

22 , 23, 28, 29, 30, 31  Δεκεμβρίου 10:00 – 15:30

Φωτογραφικό υλικό για την έκθεση θα βρείτε στην ηλεκτρονική  διεύθυνση www.spititiskyprou.gr

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s