Πανάκεια

panakia1

Λέξη γνωστή για την περιποίηση, την φροντίδα, την ίαση, την καθολική λύση σε όλα και για όλα, την μητρική φιγούρα, την γυναικεία ομορφιά. Αλλά και μυστηριακή, μυστηριώδης, απόκρυφη, αλχημιστική. Ίσως γιατί η ιστορία της Πανάκειας είναι συνυφασμένη με την ιστορία της Ιατρικής, της αλχημείας, της βοτανολογίας και κάθε προσπάθειας στην ιστορία του ανθρώπου να ζει όχι απλά καλά, αλλά να ζει για πάντα.

Η Πανάκεια, εκτός από το φάρμακο για όλες τις αρρώστιες, ήταν η τέταρτη κόρη του Ασκληπιού και της Ηπιόνης και αδελφή της θεάς Υγιείας, της Ιασούς, του Μαχάωνα και του Ποδαλείριου, Ιατρών του Τρωικού Πολέμου κατά τον Όμηρο. Θεωρείτο ως θεά ικανή να θεραπεύει κάθε νόσο, και το όνομά της διαδόθηκε γρήγορα σε όλες τις ελληνικές πόλεις, ειδικότερα σε φάρμακα ικανά να θεραπεύουν αν όχι όλες τις νόσους τουλάχιστον τις περισσότερες από αυτές.

Ακόμη και σήμερα, κάθε ιδεατό φάρμακο, για το οποίο επικρατεί η αντίληψη ότι θεραπεύει κάθε νόσο σωματική, οργανική ή ψυχική, ονομάζεται πανάκεια. Η πίστη στην ύπαρξη τέτοιων φαρμάκων οφείλεται στην πανάρχαια ανθρώπινη έφεση της αναζήτησης ενός μόνου φαρμάκου που να θεραπεύει τα πάντα. Η αντίληψη αυτή συνεχίζει να εφαρμόζεται από πρακτικούς γιατρούς, όπου μέσω της υποβολής δημιουργεί επί το πλείστον ψευδείς εντυπώσεις, ακόμη και θύματα. Μέχρι σήμερα ούτε η εμπειρία ούτε η επιστήμη έχει φθάσει στο επίτευγμα της πανάκειας. Ως πανάκεια δεν πρέπει να νοούνται κάποια γενικά φάρμακα όπως τα συμπτωματικά (πχ η ασπιρίνη) ή τα αντιβιοτικά ευρέος φάσματος.

Οι αρχαίοι Έλληνες και οι Ρωμαίοι θεωρούσαν ότι ορισμένα φυτά έχουν σχεδόν μαγικές ιδιότητες για τη θεραπεία διαφόρων ασθενειών και τους έδωσαν το όνομα πανάκειαΚατά τον Μεσαίωνα απέδιδαν αποτελεσματική δύναμη εναντίον οποιασδήποτε ασθένειας, και αυτών ακόμα των γηρατειών, σε πολλές ουσίες και αντικείμενα, ανάμεσα στα οποία και η φιλοσοφική λίθος. Η μακροβιότητα των πατριαρχών της Γραφής αποδιδόταν στη χρήση της πανάκειας. Οι αλχημιστές ονόμαζαν πανάκεια μία ορυκτή ουσία που σε κατάλληλες δόσεις έχει μέτριες θεραπευτικές ιδιότητες και τη θεωρούσαν ικανή να θεραπεύσει κάθε αρρώστια και να παρατείνει τη ζωή επ’ άπειρον. Επίσης η ζαφορά ήταν φυτική πανάκεια όπως και το θειούχο κάλιο, το ανθρακικό μαγνήσιο κλπ. Στους νεότερους χρόνους η λέξη, που έγινε παγκόσμιαχρησιμοποιείται μάλλον ειρωνικά για να χαρακτηρισθούν τα φάρμακα που γιατρεύουν τα πάντα.

Συνεκδοχικά πανάκεια καλείται και κάθε προσωρινή λύση ή λήψη μέτρων επί πολλαπλών προβλημάτων.

Ας δούμε όμως αναλυτικά τις ερμηνείες και την ετυμολογία που βρίσκουμε στο λεξικό.

Πανάκεια (η) [χωρίς πληθ.]

  1. φάρμακο που θεωρείται ότι θεραπεύει κάθε ασθένεια.
  2. (μτφ) το μέσο επίλυσης οποιουδήποτε προβλήματος

Ετυμολογικά προκύπτει από το παν+ -ακής<άκος «θεραπεία». Ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι το ρήμα ακέομαι «θεραπεύω» διακρινόταν από το ρήμα ίωμαι, διότι δεν αναφερόταν στον γιατρό που πραγματοποιούσε τη θεραπεία, αλλά στο ίδιο το φάρμακο ή την ασθένεια.  

Τέλος η Πανάκεια είναι  ένας αστεροειδής της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών.

Advertisements

One thought on “Πανάκεια

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s