Κάνθαρος

Ο Κάνθαρος Σκαραβαίος ο Μεγαλοπρεπής!

scarab-beetle-vector

Ίσως σας κάνει εντύπωση ότι παρουσιάζουμε μια λέξη που ειδικά στους ανθρώπους που φοβούνται ή και απεχθάνονται τα έντομα μόνο το άκουσμα της μπορεί να φέρει ανατριχίλα! Και όμως η λέξη κάνθαρος, κοινώς σκαραβαίος, είναι μια καταπληκτική λέξη με πολύ πλούσια ιστορία και πάρα πολλές διαφορετικές έννοιες!

Ξεκινάμε λοιπόν με μία καταγραφή των εννοιών:

  • (στη ζωολογία) το έντομο σκαραβαίος, όπως και η λόγια επιστημονική του ψαριού Spondyliosoma Cantharus, γνωστό ως σκαθάρι.

05 Spondyliosoma cantharus.JPG_2006116101756_05 Spondyliosoma cantharus

Το ψάρι Κάνθαρος (σκαθάρι).

  • Επίσης στην κατηγορία της ζωολογίας το γένος γαστερόποδων μαλακίων της τάξης των τερηδονιδών.
  • Στην ναυτική ορολογία ως η μαούνα της φαγάνας δλδ η  φορτηγίδα ειδικής κατασκευής που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά και απόρριψη των βυθοκορημάτων στο πέλαγος, μακριά από το λιμάνι.

Στα αρχαία όμως η λέξη παρουσιάζει ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον όσο και αν σας κάνει εντύπωση!

Εκτός από είδος πλοιαρίου της Νάξου και γυναικείο κόσμημα ο Κάνθαρος είναι είδος μικρού αγγείου ή κυπέλλου με χαμηλή βάση και μεγάλες λαβές, όμοιου με ποτήρι. Το κυρίως σώμα του κάνθαρου στηριζόταν σε ένα ψηλό πόδι, φέροντας από τη μία και την άλλη πλευρά δύο μεγάλες καμπυλωτές λαβέςΚατασκευαζόταν από άργιλο ή ορείχαλκο και ήταν πολύ διαδεδομένο στη Βοιωτία, στην Κόρινθο, στην Αττική και στις Μυκήνες. Επρόκειτο για ένα ιδιαίτερα κομψό αντικείμενο, συνήθως με λαβές και χωρίς παραστάσεις. Το αγγείο αυτό αποτελούσε σύμβολο του Διονύσου και πιστευόταν ότι ήταν αγαπητό σε όλη την ακολουθία του θεούιδιαίτερα στους Σάτυρους και στους Σιληνούς. Μεγάλες συλλογές κανθάρων υπάρχουν σε διάφορα ελληνικά μουσεία. Επίσης, με το όνομα κάνθαρος ονομαζόταν στους χριστιανικούς χρόνους η βρύση που υπήρχε έξω από τις πρώτες χριστιανικές εκκλησίες για να πλένουν το πρόσωπο και τα χέρια τους οι χριστιανοί πριν παρακολουθήσουν τη θεία λειτουργία.

DSC_0220

Ο θεός Διόνυσος με αγγεία κρασιού, αμφορέα και κάνθαρο, στέκεται δίπλα σε γυναίκα που ρίχνει λιβάνι σε θυμιστήρι.

Παράγωγες λέξεις συναντάμε τις κανθαροποιός (κατασκευαστής κανθάρων) και κανθαροειδής (όμοιος με σκαθάρι).

Τέλος, πρέπει να αναφέρουμε την περίφημη φράση-παροιμία «κανθάρου σκιαί»  που αναφέρεται σε όσους φοβούνται πράγματα ανάξια φόβου, και για την οποία θα μιλήσουμε στο μέλλον εκτενέστερα σε ξεχωριστή καταχώρηση στην κατηγορία λέξεις μέσα σε φράσεις.

Την επόμενη φορά λοιπόν που θα διψάσετε, ζητήστε έναν κάνθαρο νερό!

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s